.: همه چیز درباره ی موسیقی :.

خوش آمدید



 


سنتور يکي از سازهاي اصيل ايراني است که ساخت آن را به فيلسوف عـاليقـدر  و موسيقيدان بزرگ قرن چهارم، ابونصرفارابي نسبت داده اند . از طرفي ديگر، شواهد و علائم بجاي مانده از نقاشي ها و حکاکي هاي  موجود از دوره هاي  آشوري و  بابلي، تصوير هايي را نشان مي دهد که در آن افراد ، آلاتي  ذوزنقه  شکل  شبيه سنتور را که به وسيله طناب يا نخي که بدان متصل بوداز  گردن آويخته و با آن مي نواختند.
اين ساز خوش صدا و قديمي در اکثر کشورهاي دنيا نيز استفاده مي شود . جاذبه صداي سنتور فوق العاده است و هـر شنونده ايي را تحت تأثير قرار مي دهد . سنتور بر خلاف شکل ساده داراي ساختمان پر رمز و راز و پيچيده ايي است . سادگي شکل سنتور باعث شده تا افراد زيادي به ساختن آن روي بياورند. در اين بين شخصي مي تواند موفق باشد و به صداي واقعي سنتور دست پيدا کند که به تاريخچه سنتور سازي توجه داشته باشد و از تجربه ها و ريشه هاي تاريخي آن استـفاده کند.

 

اجزا و سازمان کلي سنتور در شکل فوق نشان داده شده است

 

1- کلاف
سوراخ موجود در پايين کلاف براي انتقال صدا به بيرون و تسهيل حمل و نقل ايجاد مي شود   
 2- گوشي سنتور
 3- سيم گير
 4- صفحه روي سنتور

 5- گل سنتور
  گلهاي روي صفحه سنتور علاوه بر زيبايي سنتور ، جهت انتقال صدا به داخل بدنه و ايجاد رزونانس تعـبيه شده اند
6- شيطانک

  دو قطعه چوب که در سمت راست و چپ صفحه سنتور نصب مي شوند 
7- مفتول سيمي روي شطانک
مفتول فلزي به ضخامت 5/1 ميلي متر که بر روي شيطانک ها قرار مي گيرد و سيم ها در دو انتهاي صفحه با عـبوراز آنها به سيم گير ها و گوشي ها ختم مي  شوند
8- خـرک
9- مفتول سيمي روي خرک
10- سيم هاي زرد
11- سيم هاي سفيد
12- سيم هاي سفيد پشت خرک 
13- سيم هاي زرد پشت خرک 
سيم هاي فوق قابل نواختن نمي باشند


 

کلا ف سنتور لا کوک

 

کلا ف سنتور سل کوک

 

کلاف سنتور نخستين بخش از ساختمان سنتور است که بر اساس نوع سنتور در ابعاد استاندارد ساخته مي شود. همانطور که درشکل ملاحظه مي کنيد اين ابعاد به شرح زير ميباشند 

سنتور سل کوک
ـ قاعـده بزرگ کلا ف                                               90 سانتي متر
ـ قاعـده کوچک کلا ف                                             36 سانتي متر
ـ ارتفاع کلا ف                                                       27 سانتي متر
ـ قطر سوراخ موجود در پايين کلا ف                           17 ميلي متر

سنتور لا کوک
ـ قاعـده بزرگ کلا ف                                               82 سانتي متر
ـ قاعـده کوچک کلا ف                                             33 سانتي متر
ـ ارتفاع کلا ف                                                       26 سانتي متر
ـ قطر سوراخ موجود در پايين کلا ف                           17 ميلي متر

پهناي هر يک از چهار قطعه چوب بکار رفته در ضلعهاي کلا ف در هر يک از دو نوع کلا ف ، پنج سانتي متر و ضخامت هر يک از آنها 18 ميلي متر مي باشد 


 

 

صفحه زير سنتور ، صفحه ايي است  به ضخامت 5/7 ميلي متر که کلا ف سنتور روي آن قرار مي گيرد و صفحه انحنای جزیی به سمت بیرون دارد.


 

 

صفحه روي سنتور ، صفحه ايي است صاف ومسطح با ضخامت شش ميلي متر  که بر روي  آن دو  گل زيبا نيز قرار دارد. گل هاي روي صفحه براي انتقال صدابه داخل جعـبه و ايجاد رزونانس مي باشند. صاف و مسطح بودن اين صفحه يکي از معـيارهاي انتخاب يک سنتور خوب است.

 

 

 


 

 

 

بدنه يک سنتور به عنوان شالوده اصلي سنتور مي باشد که با چسباندن صفحه هاي رو و زير کلا ف شکل مي گيرد. دقت در ساخت صحيح بدنه و استفاده از  چوبهاي مرغوب تأثير مستقيمي در صداي سنتور دارد. پلهاي موجود درون بدنه سنتور که مابين صفحه هاي رو و  زير قرار مي گيرد نيز تاثير زيادي دراستحکام ساختمان سنتور و صداي آن دارد. به طور کلي صرفنظر از صداي سنتور معيارهاي زير از اساسي ترين معيارهاي انتخاب  يک سنتور خوب مي باشد. 

معيارها
صاف و مسطح بودن صفحه رو
وجود يک انحناي جزيي به سمت بيرون ، در مرکز صفحه زير
اندازه  هاي دقيق اضلاع کلاف و ساير بخش هاي بدنه  سنتور

استفاده از چوب مرغوب و رنگ خوب


 

 

سيم گير ها در سمت چپ  کلاف سنتور واقع شده اند. اين سيم گير ها دقيقا  متناظر با گوشي هاي سمت راست  کلاف اند. سيم ها در اين قسمت ، به صورت حلقه هاي منظم بر روي سيم گير ها قرار مي گيرند.


 


ارتفاع خرک هاي سيم هاي سفيد 22 ميلي مترمي باشد طول شيار موجود  روي خرک 17 ميلي متر و طول مفتول فلزي روي آن 16 ميلي متر مي باشد.

 


ارتفاع خرک هاي سيم هاي زرد 20 ميلي مترمي باشد طول شيار موجود  روي خرک 17 ميلي متر و طول مفتول فلزي روي آن 16 ميلي متر مي باشد.

 

 

خرک ها ابزارهاي چوبي هستند که براي قرار دادن سيم ها بر روي صفحه ي سنتور بکار مي روند . اندازه ي آنها براي سيم هاي زرد و سفيد متـفاوت است. 
شيار موجود بر روي خرک ها براي قرار گرفتن مفتول فلزي روي خرک است که از روي هر خرک چه زرد و چه سفيد،  چهار رشته سيم هم کوک و هم صدا عبور مي کند .


 

 

۱- حلقه مضراب
حلقه مضراب محل گرفتن مضراب مي باشد. نحوي گرفتن بدين صورت است  که انگشت اشاره  در داخل حلقه و انگشت شست در گودي پشت حلقه  مضراب و سه انگشت ديگر چسبیده به هم زیر حلقه مضراب قرار مي گيرند.

 

۲- ساق مضراب 
قسمتي از مضراب است که  قسمت هاي حلقه مضراب و سر مضراب را به هم وصل مي نما يد .

 

۳- سر مضراب 
قسمتي از مضراب است که بر روي سيم هاي سنتور فرود مي آيد. بهترين مکان  براي فرود آوردن مضرابها بر روي سنتور ، فاصله چهار سانتي متري خرک هاست . نکته قابل توجه آنکه سعي شود حتما از طريق حرکت مُـچ، بر روي سيم ها ضربه فرود آوريم. 

 

 

جنس مضراب ها معمولا از چوب گردو بوده  و داراي اندازه هايي در حدود 22 سانتي متر مي باشند.
 

 

چسباندن نمد در سر مضراب ها نيز امري است متعارف که اکثر نوازندگان آنرا بکار مي برند تا صداي سنتور دلنشين تر گردد.

تاريخ دوشنبه هفدهم مرداد 1390سـاعت 5:59 بعد از ظهر نويسنده RoM!nA| |